×
×

خلیج‌فارس؛ از ژئوپلیتیک تنش تا آزمایشگاه دیپلماسی علمی منطقه

  • کد نوشته: 5522
  • 29 ژانویه 2026
  • 7 بازدید
  • 0
  • ششمین کنفرانس بین‌المللی اقیانوس‌شناسی در بندرعباس، خلیج‌فارس را بار دیگر به کانون توجهات منطقه‌ای و بین‌المللی بازگرداند؛ جایی که سخنان اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، تصویری تازه از آینده این آبراه استراتژیک ترسیم کرد؛ آینده‌ای مبتنی بر گفت‌وگو، اعتمادسازی و همکاری علمی به جای رقابت و مداخله خارجی.

    خلیج‌فارس؛ از ژئوپلیتیک تنش تا آزمایشگاه دیپلماسی علمی منطقه
  • به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «لوار» به نقل از دریای اندیشه، خلیج‌فارس در ششمین کنفرانس بین‌المللی اقیانوس‌شناسی بندرعباس، نه فقط به‌عنوان یک پهنه آبی راهبردی، بلکه به‌مثابه بستری برای بازتعریف روابط منطقه‌ای مطرح شد. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان، در این نشست با نگاهی چندبعدی، بر ضرورت عبور از رویکردهای تنش‌زا و حرکت به سمت همکاری‌های جمعی و پایدار تأکید کرد.

    •خلیج‌فارس؛ هویتی فراتر از جغرافیا

    بقایی در سخنان خود، خلیج‌فارس را نماد پیوند تاریخی، تمدنی و اقتصادی ملت‌های ساحلی دانست و تصریح کرد که این پهنه آبی در حافظه تاریخی منطقه ریشه دارد. او با اشاره به اسناد تاریخی و نقشه‌های معتبر، تلاش برای تقلیل خلیج‌فارس به صرف یک مسیر تجاری یا میدان رقابت ژئوپلیتیکی را نگاهی سطحی و ناپایدار توصیف کرد؛ نگاهی که مانع شکل‌گیری همکاری‌های بلندمدت می‌شود.

    •امنیت پایدار از مسیر گفت‌وگو می‌گذرد

    سخنگوی دستگاه دیپلماسی با تأکید بر اینکه امنیت واقعی محصول گفت‌وگو، احترام متقابل و پایبندی به حقوق بین‌الملل است، گفت: امنیت پایدار در خلیج‌فارس نه با ائتلاف‌های انحصاری و حضور نظامی بازیگران فرامنطقه‌ای، بلکه با مشارکت فعال کشورهای ساحلی حاصل می‌شود. به گفته او، درک حساسیت‌های تاریخی و فرهنگی منطقه، شرط نخست هر نوع ثبات ماندگار است.

    •محیط زیست؛ میدان مشترک مسئولیت‌ها

    یکی از محورهای برجسته سخنان بقایی، حفاظت از محیط زیست دریایی خلیج‌فارس بود. آلودگی‌های نفتی، تخریب زیست‌بوم‌های ساحلی و کاهش تنوع زیستی، تهدیدهایی فرامرزی‌اند که تنها از مسیر همکاری منطقه‌ای مهار می‌شوند. وی تأکید کرد توسعه اقتصادی بدون توجه به محیط زیست، نه‌تنها پایدار نیست، بلکه آینده نسل‌های بعدی را نیز به خطر می‌اندازد.

    •اعتمادسازی عملی، نه شعاری

    بقایی با تأکید بر لزوم «اعتمادسازی واقعی»، گفت اعتماد باید در رفتار کشورها نمود پیدا کند، نه در بیانیه‌ها. همکاری‌های علمی مشترک، مدیریت منابع دریایی، و ایجاد کریدورهای امن کشتیرانی، نمونه‌هایی از اقداماتی هستند که می‌توانند اعتماد از دست رفته را احیا کنند.

    •دیپلماسی علمی؛ راهی نو برای همکاری منطقه‌ای

    برگزاری کنفرانس اقیانوس‌شناسی خود گواهی است بر ظرفیت بالای خلیج‌فارس برای تبدیل‌شدن به یک آزمایشگاه زنده دیپلماسی علمی. به باور کارشناسان، تشکیل کنسرسیوم منطقه‌ای تحقیقات دریایی، ایجاد مرکز هشدار زودهنگام بلایای طبیعی، تأسیس دانشگاه دریایی مشترک و توسعه اقتصاد آبی پایدار، می‌تواند همکاری‌های علمی را به سکویی برای همگرایی سیاسی و امنیتی بدل کند.

    •چشم‌انداز آینده

    مجموع سخنان سخنگوی وزارت امور خارجه در بندرعباس، نقشه راهی عقلانی برای عبور از بحران‌های مزمن منطقه ارائه می‌دهد؛ نقشه‌ای که بر هویت مشترک، گفت‌وگو، مسئولیت‌پذیری جمعی و اعتمادسازی عملی استوار است. اگر کشورهای ساحلی این پیام را به‌درستی دریافت کنند، خلیج‌فارس می‌تواند از میدان رقابت‌های فرساینده به دریایی از فرصت‌های مشترک برای توسعه، امنیت و نوآوری تبدیل شود.

    خبرنگار: امیرعلی خداداد

    انتهای پیام/

    برچسب ها

    نوشته های مشابه

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *